Nghe thì rất thuận: vườn có hoa cho ong ăn, ong thụ phấn lại cho vườn. Nhiều nơi ở Sài Gòn đang làm vậy.
Nhưng có mấy chỗ xung đột mà nếu không giải quyết thì cả hai bên đều thiệt.
Ong dú thụ phấn tốt cho nhiều loại cây, nhất là cây có hoa nhỏ. Với vườn cây ăn trái thì đây là lợi ích thật, không liên quan tới mật.
Ngược lại vườn cho ong nguồn hoa theo mùa. Ở Sài Gòn thì cây xanh đường phố và hoa vườn nở rộ vào đầu mùa mưa, khoảng tháng 5 đến tháng 7 là đợt lớn nhất.
Ngoài ra vườn còn cho bóng mát và chắn gió, hai thứ mà đặt tổ ngoài trống không có.
Với người đã có vườn thì không mất thêm chi phí đất.
Cần nhìn thẳng trước khi bắt đầu.
| Xung đột | Vì sao | Cách dung hoà |
|---|---|---|
| Phun thuốc | bê tông chiếm phần lớn bán kính kiếm ăn, nguồn hoa rời rạc và phụ thuộc cây cảnh | Tách khu tổ, đổi cách phun |
| Dọn cỏ dưới tán | Mất nguồn nền của đàn | Giữ vài vạt có chủ đích |
| Cây rụng lá, đọng nước | Ẩm quanh chân thùng | Kê cao, quét dọn |
| Cành lá chạm thùng | Thành cầu cho kiến | Cắt tỉa định kỳ |
| Tán quá dày | Thiếu nắng sáng | Đặt tổ ở mép tán |
| Người ra vào chăm vườn | Xáo trộn đàn | Đặt tổ lệch lối đi chính |
Đây là xung đột nặng nhất và không tránh được hoàn toàn.
Ong dú bay quanh quẩn vài trăm mét, gần như trùng khít khu vườn. Vườn phun là gần như toàn bộ vùng kiếm ăn bị phủ.
Nếu vườn là của mình thì điều chỉnh được: phun sau khi ong đã về, chọn nhóm thuốc ít hại, phun cục bộ chỗ có sâu bệnh thay vì phun tràn.
Nếu vườn lân cận phun thì phải tách khu nuôi ra, đặt về phía có cây tự nhiên. Ở Sài Gòn, cách người ta hay làm là đặt tổ trên sân thượng có mái che và chắn gió, hoặc ban công hướng đông.
Đây là hiểu lầm phổ biến. Vườn cây ăn trái nhìn nhiều cây nhưng chỉ cho hoa vài tuần trong năm.
Còn lại cả năm đàn vẫn phải dựa vào lớp hoa dại và cây bụi. Mà vườn được chăm kỹ thì lớp đó thường bị dọn sạch.
Kết quả là vườn rộng mà đàn vẫn đói vào tháng 2 đến tháng 4.
Cách xử lý: giữ vài vạt cỏ ở góc vườn và bờ rào, trồng thêm cây nở lệch mùa với cây xanh đường phố và hoa ban công.
Đặt tổ ở mép vườn thay vì giữa vườn. Vừa có nắng sáng vừa xa khu phun thuốc nhất.
Chọn phía có hàng cây tự nhiên hoặc bờ rào nhiều cây bụi làm nguồn nền.
Kê không cần cao nhưng phải cách mặt sàn bê tông để tránh hấp nhiệt theo đặc thù Sài Gòn.
Chừa lối đi riêng để chăm tổ, không đi chung lối vận chuyển nông sản.
Chúng thụ phấn tốt cho nhiều loại cây. Mức tác động tuỳ loại cây và tuỳ mật độ ong trong vùng.
Khó nếu phun thường xuyên. Phải tách khu nuôi hoặc đổi cách phun.
Tuỳ nguồn hoa quanh đó, không tuỳ diện tích vườn. Đi một vòng bán kính bốn trăm mét để ước lượng.
Ở Sài Gòn thì cây xanh đường phố và hoa ban công cho đợt lớn. Nhưng nguồn nền vẫn là lớp hoa dại.
Nên hỏi lịch phun thuốc của vườn kế bên. Nhiều người sẵn sàng báo trước.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →Ba vấn đề đặc thù của Sài Gòn và cách người nuôi tại chỗ đang xử lý. Biết trước thì chuẩn bị được, thay vì mất đàn rồi mới hiểu ra.
Người đi làm hoặc làm nông ở Sài Gòn vẫn nuôi được. Cách sắp xếp thời gian và chọn quy mô phù hợp với người không rảnh cả ngày.
Vì sao nhiều người mở rộng nhanh rồi mất đàn, còn người tăng chậm lại đi xa hơn. Cách mở rộng hợp lý trong điều kiện của Sài Gòn.
Cùng một loài ong nhưng mỗi vùng lại có cách nuôi riêng. Những mô hình đang chạy được ở Sài Gòn và lý do chúng hình thành như vậy.
Mô hình nhỏ nhất và cũng phổ biến nhất. Cách bố trí, số tổ hợp lý và những điều cần biết khi nuôi ngay trong sân nhà ở Sài Gòn.
Con số phụ thuộc nguồn hoa quanh nhà và thời gian mình có, không phụ thuộc diện tích đất. Cách tự ước lượng cho đúng vườn nhà ở Sài Gòn.
Nuôi ong dú trong nội thành và vùng ven Sài Gòn. Đặc thù: nhà ống, sân thượng bê tông, chung cư, ban công hướng tây nắng gắt, cây xanh đường phố làm nguồn hoa, ô nhiễm không khí và tiếng ồn. Mùa mưa tháng 5–11 với mưa lớn ngắn, mùa khô tháng 12–4 nắng gắt.