Cỏ dại bãi đất trống trong phố — nguồn nền ít ai ngờ

Ở Sài Gòn, người ta hay nhìn vào cây xanh đường phố và hoa ban công khi nói về nguồn hoa. Nhưng những cây đó chỉ nở vài tuần.

Phần lớn thời gian còn lại, thứ nuôi đàn là lớp hoa dại lúp xúp mà ai cũng muốn dọn cho sạch.

Vì sao hoa nhỏ lại quan trọng

Ong dú thân nhỏ, vòi ngắn. Những bông hoa li ti mà ong mật không buồn ghé thì lại vừa tầm với chúng.

Mỗi bông chẳng đáng gì nhưng mọc thành đám thì cộng lại đáng kể. Quan trọng hơn là chúng nở rải rác quanh năm chứ không dồn vào một đợt.

Nguồn nền này giữ cho đàn không đứt bữa giữa hai mùa hoa lớn. Mất nó thì đàn phải ăn vào dự trữ.

Những loại thường gặp ở Sài Gòn

Phần lớn tự mọc nếu để yên, không cần trồng.

Dọn cỏ thế nào cho hợp lý

Không ai bảo để vườn hoang. Nhưng dọn có chọn lọc thì khác dọn trắng.

Cách làm: giữ vài vạt có chủ đích ở góc vườn và dọc bờ rào, phần còn lại vẫn dọn bình thường. Vạt giữ lại chọn chỗ ít ảnh hưởng đi lại.

Thời điểm dọn quan trọng hơn cả. Đừng phát trụi vào tháng 2 đến tháng 4, đúng lúc đàn đang đói nhất.

Nếu buộc phải dọn thì dọn từng phần, chừa lại một mảng, làm luân phiên.

Đặc thù ở Sài Gòn

Ở đây đô thị bê tông, phần lớn nuôi trên sân thượng, ban công hoặc sân sau nhà phố. Điều đó ảnh hưởng trực tiếp tới lớp hoa nền.

Ngoài ra hàng xóm ở sát, đường bay của ong dễ cắt ngang lối đi chung, nên khu vực giữ cỏ cần cách chân thùng một khoảng, tránh tạo cầu cho kiến.

Người nuôi lâu năm ở Sài Gòn thường giữ vạt cỏ ở cuối gió và cách khu tổ vài mét. Vừa có nguồn hoa vừa không kéo côn trùng tới sát tổ.

Thử một mùa rồi tự đánh giá

Cách kiểm chứng đơn giản: giữ lại một vạt cỏ gần khu tổ trong một mùa, rồi quan sát ong về mang phấn màu gì.

Phấn mỗi loại hoa một màu. Nếu thấy màu phấn trùng với màu hoa ở vạt cỏ mình giữ, nghĩa là chỗ đó có ích thật.

Ghi lại vài tháng là biết vườn nhà mình nên giữ loại nào, bỏ loại nào. Đó là dữ liệu riêng, đáng tin hơn mọi danh sách tham khảo.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Phát trụi toàn vườn ngay giữa tháng 2 đến tháng 4
• Phun thuốc diệt cỏ ở khu vực quanh tổ
• Chỉ trồng cây lớn mà bỏ hẳn lớp hoa nền

Câu hỏi thường gặp

Giữ cỏ có làm vườn xấu không?

Giữ có chọn lọc ở góc vườn và bờ rào thì không ảnh hưởng mấy tới cảnh quan.

Thuốc diệt cỏ có hại cho ong dú không?

Hại gián tiếp và rất nặng: nó xoá nguồn ăn nền. Dư lượng còn ảnh hưởng khi ong ghé những cây sống sót.

Nên giữ bao nhiêu diện tích cỏ?

Vài chục mét vuông quanh khu tổ là đủ cho quy mô vườn nhà.

Cỏ dại có cạnh tranh với cây trồng không?

Có ở gốc cây non. Giữ cỏ ở chỗ trống và bờ rào, vẫn làm sạch quanh gốc cây trồng thì không xung đột.

Ở Sài Gòn loại hoa dại nào đáng giữ nhất?

Loại nở vào tháng 2 đến tháng 4, vì đó là quãng đàn thiếu ăn nhất trong năm.